نکات مهم در خرید پستانک برای نوزاد

خرید پستانک مناسب نوزاد در سنین زیر یک سال بسیار مهم است زیرا با سلامت عمومی و بهداشت دهان آن ها مرتبط است. به طور کلی استفاده از پستانک سبب کاهش خطرات خفگی نوزاد هم می‌شود، همچنین می‌تواند از سندرم ناگهانی مرگ نوزاد جلوگیری کند. چون او دیگر اشیا را داخل دهان خود نمی کند.

شاید باور نکنید اما کودک شما با مکیدن پستانک احساس امنیت بیشتری می‌کند. کمتر گریه کردن کودک سبب آرامش بیشتر پدر و مادر نیز می‌شود.

اگر خودتان به نوزاد شیر می‌دهید بهتر است در چند هفته اول پس از تولد نوزاد از دادن پستانک به او خودداری کنید. اگر قصد دارید با استفاده از پستانک نوزادتان را آرام کنید و قصد خرید یک پستانک مناسب را دارید، باید این نکات را مد نظر داشته باشید:

خرید پستانک با سایز مناسب سن نوزاد

1. پستانک باید عاری از مواد بیسفنول A باشد (برچسب این موضوع روی محصولات موجود است)
2. پستانک باید دارای منافذ ریز هوا باشد تا بتواند هوا از آن عبور کند.
3. پستانک ارتودنسی برای نوزادان بهتر است زیرا به حالت فک و لثه‌های نوزاد آسیب نمی‌زند و انعطاف پذیر است.
4. پستانک‌های سیلیکونی بخرید زیرا سیلیکون جنس بهتر و مقاوم‌تری نسبت به لاتکس دارد و بدون بو و مزه است.
5. پستانک نباید به هیچ عنوان دارای قطعات ریز و جدا شونده باشد چرا که ممکن است کنده شود و خطر خفگی داشته باشد.

برای رعایت بهداشت هر روز باید پستانک را بشویید و هر چند ماه یکبار باید پستانک را عوض کنید.

انواع پستانک کدامند؟

هر پستانک از 3 قسمت تشکیل شده است؛ سری، صفحه محافظ و دستگیره. سری در دهان کودک قرار می‌گیرد. صفحه محافظ نیز با جلوگیری از فرو رفتن پستانک به دهان از خفگی کودک پیشگیری می‌کند. پستانک‌ها انواع مختلفی دارند؛ از جمله:

پستانک چند تکه

در این نوع پستانک، سری و صفحه محافظ و دستگیره به طور جداگانه تولید و روی هم سوار شده‌اند. اغلب پستانک‌های موجود در این دسته قرار می‌گیرند.

قبل از استفاده از پستانک چند تکه توصیه می‌شود سری آن را با فشار دست بکشید تا از محکم بودن آن اطمینان حاصل کنید.

اگر سری پستانک به راحتی با دست جدا شود، کودک را در خطر خفگی قرار خواهد داد. این پستانک را می توانید در رنج قیمت 2 تا 80 هزار تومان تهیه کنید. پستانک پنبه ريز مدل 4005E یکی از نمونه های پرفروش و ایرانی این نوع پستانک است که قیمتی در حدود 3 هزار تومان دارد.

پستانک یک‌تکه

در این نوع پستانک تمام قسمت‌ها به صورت یکپارچه در یک قالب تولید شده‌اند. بنابراین بخش‌های مختلف آن را نمی‌توان از هم جدا کرد. این نوع پستانک از لحاظ خطر خفگی، انتخاب مطمئن‌تری است.

علاوه براین به دلیل سطح یکپارچه‌ای که دارد جرم و آلودگی کمتری به خود جذب می‌کند. این پستانک را می توانید در رنج قیمت 15 تا 30 هزار تومان تهیه کنید. پستانک چيکو مدل 34011 یکی از نمونه های پرفروش این نوع پستانک است که قیمتی در حدود 18 هزار تومان دارد.

پستانک ارتودنسی

پستانک ارتودنسی، برخلاف پستاک‌های گرد و معمولی، در ابتدا صاف و در انتها کمی گرد است و در بعضی مدل‌ها از ابتدا تا انتها صاف و سربالا است. این پستانک‌ها به زبان اجازه حرکت می‌دهند و بر دندان‌ها و لثه‌ها فشار وارد نمی‌کنند. بنابراین باعث اختلال در رشد دهان و فک نخواهند شد.

پستانک فانتزی

امروزه پستانک‌های فانتزی بسیاری با شکل‌های مختلف در بازار موجود هستند. پستانک‌هایی به شکل سبیل و دندان و پستانک‌های عروسکی از گزینه‌های پرطرفدار به شمار می‌آیند. این پستانک‌ها، با هر بار دیدن کودک، لبخند را به لب‌های شما می‌آورند. این پستانک را می توانید در رنج قیمت 10 تا 20 هزار تومان تهیه کنید.

کدام جنس مناسب‌تر است؟

سری پستانک می‌تواند از مواد مختلفی تولید شده باشد؛ از جمله:

سیلیکون

رایج‌ترین ماده برای تولید پستانک سیلیکون است. شستشوی سیلیکون آسان است و کمتر به خود بو می‌گیرد. این نوع سری را می‌توان در ماشین ظرفشویی شستشو داد، مگر اینکه خلاف آن روی بسته‌بندی محصول ذکر شده باشد.

پستانک با سری سیلیکونی را می توانید در رنج قیمت 3 تا 80 هزار تومان تهیه کنید. پستانک يوميی مدل Orthodontic یکی از نمونه های پرفروش این نوع پستانک است که قیمتی در حدود 19 هزار تومان دارد.

 لاتکس

این ماده نرمی و انعطاف‌پذیری بیشتری نسبت به سیلیکون دارد. به همین دلیل خیلی از کودکان آن را ترجیح می‌دهند. اما سری لاتکس به دلیل نرم بودن، زودتر کهنه و خراب می‌شود. همچنین بعضی از کودکان نسبت به آن آلرژی نشان می‌دهند.

این نوع سری را نمی‌توان در ماشین ظرفشویی شستشو داد، مگر اینکه خلاف آن روی بسته‌بندی محصول ذکر شده باشد. پستانک با سری لاتکس را می توانید در رنج قیمت 20 تا 30 هزار تومان تهیه کنید. پستانک چيکو مدل 38014 بسته 2 عددی یکی از نمونه های پرفروش این نوع پستانک است که قیمتی در حدود 20 هزار تومان دارد.

پلاستیک

از این ماده کمتر در تولید سری پستانک استفاده می‌شود. با این حال دوامش زیاد و شستشوی آن آسان است. خیلی از کودکان سری پلاستیکی را پس می‌زنند زیرا حس خوشایندی از آن دریافت نمی‌کنند.

علاوه براین ممکن است بعد از مدتی روی سری آن خراش‌ها و ناهمواری‌هایی ایجاد شود و به بافت لطیف دهان کودک آسیب برساند. پستانک بيبی لند مدل 391 یکی از نمونه های پستانک با سری پلاستیکی است که قیمتی در حدود 5 هزار تومان دارد.

بهترین سن برای استفاده از پستانک

بعضی از متخصصان معتقدند قبل از استفاده از پستانک باید با رفتارهای کودک هنگام درد، نفخ، گرسنگی و خواب به خوبی آشنا شوید. همچنین بهتر است تا آغاز وزن‌گیری نوزاد (حداقل تا 10 روزگی) به او پستانک ندهید.

درمورد نوزادانی که از شیر خشک تغذیه می‌کنند، نگرانی کمتری نسبت به پستانک وجود دارد. این نوزادان می‌توانند از همان روزهای اول تولد از پستانک استفاده کنند. اما نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، بهتر است تا 6 هفتگی از پستانک استفاده نکنند.

در غیر این صورت، تفاوت بین سری پستانک و پستان مادر ممکن است باعث گیج شدن نوزاد و اختلال در مکیدن شیر از پستان شود. لازم به ذکر است که استفاده از پستانک حداکثر تا 2 سالگی توصیه می‌شود.

چطور بفهمیم کودک به پستانک احتیاج دارد؟

برای تصمیم‌گیری راجع به این موضوع باید به رفتارهای نوزاد توجه کنید. مکیدن ‌شیشه‌شیر با علاقه (حتی در زمان خالی بودن)، به دهان گذاشتن سینه مادر بدون مکش شیر و مکیدن انگشتان دست و پا از جمله رفتارهایی هستند که وقت مناسب برای خرید پستانک را نشان می‌دهند.

البته باید توجه داشت که بعضی نوزادان این علامت‌ها را از خود بروز نمی‌دهند. در این موارد فقط با آزمون و خطا می‌توانید به علاقه او نسبت به پستانک مطلع شوید. در صورتی که نوزاد از قرار دادن پستانک داخل دهان امتناع می‌کند، می‌توانید سری پستانک را به شیر مادر یا شیرخشک آغشته کرده و در دهانش بگذارید. در نهایت اگر کودک باز هم پستانک را پس بزند باید به انتخاب او احترام گذاشته و از راه دیگری برای آرام کردن استفاده کنید.

پستانک هر چند وقت یک بار باید تعویض شود؟

سری پستانک بعد از مدتی کهنه خواهند شد. زمان تعویض پستانک به میزان استفاده و شدت مکیدن نوزاد بستگی دارد. در صورت بروز هرگونه پارگی، سوراخ‌، تغییر رنگ، کش‌آمدگی، شل‌شدگی، چسبناک شدن (حتی بعد از شستشو) و جدا شدن بخش‌های مختلف باید پستانک را تعویض کرد. بی‌اهمیتی نسبت به این موارد، سلامت کودک را به خطر می‌اندازد.

سایز پستانک را در نظر بگیرید

پستانک‌ها براساس سنین مختلف دارای سایزهای متفاوتی هستند. این سایز‌ها معمولا در 4 گروه 0 تا 3 ماهه، 3 تا 6 ماهه، 6 تا 18 ماهه و 18 تا 36 ماهه تقسیم‌بندی می‌شوند. پستانک حتما باید متناسب با سن کودک خریداری شود.

در غیر این صورت به آرام شدن کودک کمک نمی‌کند و ممکن است سلامتی او را به خطر بیندازد. صفحه محافظ پستانک نیز باید حداقل 4 سانتی‌متر بزرگ‌تر از عرض دهان او باشد. همچنین باید سوراخ‌هایی برای عبور هوا بر روی آن تعبیه شده باشد تا از حساسیت رطوبتی پوست کودک جلوگیری شود.

سپر پستانک

هر نوع پستانکی که می‌خرید، مطمئن شوید سپر محکمی دارد که نمی‌تواند از هم جدا شود، مثلاً آنهایی که از پلاستیک یک‌تکه ساخته شده‌، بهتر است. همچنین پستانک باید سپری به قطر هشت سانتی‌متر و نیم یا بزرگ‌تر داشته باشد تا کودک نتواند تمام پستانک را به داخل دهان خود ببرد. سپر نیز باید سوراخ تهویه برای گردش هوا داشته باشد. بدون این سوراخ‌ها، بزاق نوزاد می‌تواند پشت سپر جمع و باعث حساسیت پوستی یا التهاب شود.

هنگامی که نوع مناسب‌تر پستانک را برای کودکتان پیدا کردید، بهتر است چند عدد از آن را بخرید، زیرا پستانک‌ها معمولاً خیلی زود گم می‌شود یا بچه‌ها آن را جایی می‌اندازند که شاید به راحتی پیدا نشود.

تمیز کردن و شستن پستانک

برای شستن پستانک در اولین بار استفاده بعد از خرید و در طول زمانی که کودک از آن استفاده می‌کند، بهتر است از نکات مهمی در مورد شست‌وشوی آن اطلاع داشته باشید. برخی از این نکات شامل موارد زیر است:

اولین بار شستن

قبل از اولین استفاده، پستانک را با آب و صابون بشویید و به خوبی آبکشی کنید. برخی کارشناسان توصیه می‌کنند پستانک را قبل از اولین استفاده، به مدت پنج دقیقه بجوشانید تا از هر گونه پس‌ماندۀ مواد شیمیایی پاک شود. سپس بگذارید به مدت نیم ساعت در معرض هوا خشک شود. در استفاده‌های بعدی می‌توانید آن را با آب داغ و صابون بشویید و خوب آبکشی کنید و بگذارید خشک شود.

محلول سرکه و آب

برای جلوگیری از رشد قارچ، بد نیست اگر پستانک را یک بار در روز برای چند دقیقه در محلول سرکۀ سفید و آب با یک نسبت مساوی قرار دهید. سپس آن را به خوبی آبکشی کنید و بگذارید در معرض هوا کاملاً خشک شود.

افتادن پستانک روی زمین خانه

اگر کودک شما پستانک خود را روی زمین می‌اندازد، آن را با آب داغ تمیز بشویید و بگذارید خوب خشک شود و بعد به او بازگردانید. یادتان باشد که برای تمیز کردن پستانک، هرگز آن را در دهان خودتان نگذارید.

افتادن پستانک روی زمین بیرون خانه

اگر پستانک در خارج از خانه روی زمین افتاد، آن را دور بیندازید و یکی دیگر بردارید. بهتر است همیشه یک پستانک یدکی برای چنین مواقعی همراه داشته باشید.

نکات ایمنی در مورد پستانک

قبل از قرار دادن پستانک در دهان نوزاد یا دادن آن به کودک، چند نکتۀ ایمنی هنگام استفاده از پستانک وجود دارد که لازم است آنها را در خاطرتان داشته باشید:

پرهیز از چسباندن اشیای تزئینی به پستانک

سعی نکنید با اضافه کردن چیزی به پستانک کودک، آن را زیبا و متفاوت کنید. این کار باعث سنگین شدن پستانک می‌شود و حتی ممکن است کودک آنها را از پستانک جدا کند و به دهان ببرد و در گلویش گیر ‌کند.

خودداری از آویزان کردن پستانک

در برابر وسوسۀ آویزان کردن پستانک به گردن کودک یا گهوارۀ او با یک نخ یا روبان مقاومت کنید، زیرا این کار ممکن است خطرساز شود.

پرهیز از آعشته کردن پستانک به مواد غذایی

هیچ چیزی را به پستانک کودک نمالید، به ویژه شیرینی که می‌تواند باعث پوسیدگی دندان شود. عسل هم برای کودکان کمتر از یک سال خطرناک است، زیرا می‌تواند باعث بوتولیسم شود که یک مسمومیت غذایی بالقوه کشنده است.

فواید پستانک برای نوزاد

برای نوزادهای نارس، بسیار مفید است: پستانک به سریع‌تر رشد کردن و توسعه یافتن عضله‌هاي دهان کمک می‌کند و به كودك اجازه می‌دهد عمل مکیدن را زودتر بیاموزد. طبق تحقیقات انجام شده در آمریکا، مکیدن پستانک، زمان نگه داشتن نوزادان نارس را در بیمارستان، یک هفته کاهش می‌دهد.

خطر مرگ ناگهانی نوزاد را کاهش می‌دهد: طبق آخرین تحقیقات انجام شده، پستانک خطر مرگ ناگهانی کودک را هنگام خواب، 25 تا 30 درصد کاهش می‌دهد. حرکت‌هاي ناشی از مکیدن، ماهیچه‌های حلق را تقویت می‌کند. هم‌چنین نفوذپذیری راه‌های تنفسی توسط همین حرکت‌ها تضمین می‌شود. در صورت عفونت هم، نوزاد بهتر واكنش نشان می‌دهد.

فقط این نکته مهم را به یاد داشته باشید که استفاده از این وسیله به منزله تغذیه کودک نیست و بیشتر جهت رفع نیاز به مکیدن مداوم نوزادان و آرامش بیشتر آن ها، توصیه می شود. اگر کودک شما دارای مشکلات کولیک و قولنج نوزادی است، استفاده از یک پستانک استاندارد می تواند به التیام درد او کمک کند.

این نکته مهم را فراموش نکنید که استفاده از بندهای بلند گردنی برای نگه داشتن پستانک موجب خطر خفگی را در پی دارد، پس احتیاط کنید.

 چند پیشنهاد

 همین که نوزادتان گریه کرد، به او پستانک ندهید

هرگز برای آرام کردن نوزادتان هنگام گریه و فریاد، پستانک را درون دهانش نکنید! این کار به او کمک نمی‌کند، چون در این صورت او یاد می‌گیرد وقتی پستانك را نیافت، با گریه و فریاد در هر زمان شب و روز، آن را بخواهد.

 پستانک ممکن است مانع بيان كردن افكار كودك شود

سعی کنید نوزاد، خیلی به پستانك وابسته نشود. برایش محدودیت بگذارید؛ مثلا فقط در تخت يا در اتاق يا موقع‌هايي كه ناراحت است یا استرس دارد. همین که یاد گرفت راه برود، حرف بزند و ارتباط برقرار کند، به تدریج پستانک را از او بگيرید.

مرتب پستانك را بشویید

بهتر است هر از گاهی آن را ضدعفوني کنید. بهتر است آن را با آب و صابون بشویید و زمانی‌که سوراخ شد یا شکست، آن را عوض کنید. بعضی از مادرها عادت دارند برای تمیز کردن پستانک، آن را درون دهانشان کنند. اين كار باعث به وجود آمدن عفونت در نوزاد می‌شود. پس بهتر است هرگز این کار را نکنید!

عوارض استفاده از پستونک در کودکان و نوزادان

طبق نظر پزشکان متخصص و بر اساس تجربه، استفاده از پستانک چهار عارضه مهم در کودکان و نوزادان ممکن است داشته باشد.

احتمال ایجاد عفونت در کودکان و نوزادان:حتما شما هم دیده اید که نوزادان و کودکان معمولا پستانک خود را هر از گاهی از دهان خود خارج کرده ، آن را زمین انداخته و مجددا وارد دهان خود می کنند.

وقتی پستانک از دهان کودک بر زمین می افتد یا کودک آن را به جایی مالش می دهد ممکن است عفونت از طریق پستونک وارد دهان و بدن نوزاد و کودک شود و کودک در اثر این عفونت دچار بیماری گردد.

ایجاد اختلال در وزن گیری کودکان و نوزادان: پستانک از دو طریق در وزن گیری نوزادان و کودکان اختلال ایجاد می کند:

1) وقتی نوزاد یا کودک عمل مکیدن پستانک را انجام می دهد در واقع انرژی از دست می دهد (چون فعل انجام می دهد) در حالی که هیچ انرژی به بدن کودک وارد نمی شود ولی اگر به جای پستونک ، پستان مادر را بمکد ضمن اینکه عمل انجام می گیرد، از طریق شیری که کودک دریافت می کند انرژی وارد بدن نوزاد و کودک خواهد شد.

2) وقتی نوزاد یا کودک پستانک می مکد در واقع تمایل او به خوردن شیر یا غذا کمتر می شود و چون در این حالت، نوزاد یا کودک شیر و غذای کمتری دریافت می کند در نتیجه باعث کاهش وزن او شده و در روند وزن گیری نوزاد و کودک تاثیر خواهد داشت.

ایجاد اختلالات دندانی در کودکان و نوزادان

طبق نظر متخصصان ، پستانک و حتی پستانک ارتودنسی در شکل گیری دندان کودکان اختلال ایجاد می کند. البته ممکن است این اختلال در همه نوزادان و کودکان رخ ندهد یا میزان اختلالات دندانی در کودکان مختلف، متفاوت باشد ولی به هر حال نظر متخصصین امر این است که پستانک در اختلالت دندانی موثر است.

ایجاد اختلال در تکلم کودکان

وقتی کودکی پستونک در دهان دارد تمایل او به داد و فریاد زدن که مقدمه شروع تکلم در کودکان است کمتر می شود و این تمایل کمتر باعث خواهد شد که اختلال در تکلم کودک به وجود آمده و کودک ممکن است حتی دیر به سخن گفتن شروع کند. از طرفی پستانک از طریق تغییر شکل دندان ها هم ممکن است اختلال در تکلم کودکان به وجود بیاورد.

پس با این اوصاف اگر نوزاد یا کودکی تمایل شدید به پستانک داشته باشد چه کار باید کرد؟

اگر کودکی تمایل شدید به مکیدن پستانک دارد ، راه کارهای ساده زیر توصیه می شود:

• سعی نمایید حدالمقدور از پستانک های ارتودنسی استفاده نمایید تا آسیب کمتری برای نوزاد یا کودک داشته باشد.
• تلاش شود تا جایی که برایمان امکان دارد در نظافت پستانک نوزاد و کودک کوشا باشیم.
• سعی کنیم مکیدن پستانک توسط نوزاد یا کودک را به زمان های خواب نوزاد و کودک کاهش دهیم ؛ یعنی سعی کنیم فقط زمانی که کودک یا نوزاد می خواهد بخوابد و دوست دارد پستانک در دهان داشته باشد آن را به او بدهیم.
• مادر سعی نماید تا جایی که می تواند پستان خود را جایگزین پستانک نموده و به وسیله آن ، کودک یا نوزاد را بخواباند.
• سعی شود از طریق مشغول نمودن ذهن کودک به سایر مسائل ، فکر پستونک از سر کودک بیرون برود.
• پستانک را دور از دید کودک قرار دهید.

امیدواریم با رعایت این مسائل و سایر مواردی که بعضی از پدر و مادرها ممکن است به طور تجربی به دست آورده باشند بتوان پستانک را از نوزاد و کودک دور کرد.